Reklama
  • Środa, 12 marca (14:00)

    Leki przeciwbólowe. Jak zażywać, by nie szkodziły

Powszechnie dostępne leki przeciwbólowe mogą być groźne dla zdrowia, szczególnie dla przewlekle chorych.

Większość z nas nie czyta ulotek, dołączanych do opakowania każdego leku. Lekceważymy też zawarte w nich ostrzeżenia. Tymczasem za taką niewiedzę można zapłacić pogorszeniem stanu zdrowia lub też sprowokować inną chorobę.

Reklama

Ze statystyk medycznych wynika, że niepożądane działania leków są częstą przyczyną pobytów w szpitalu. To także jedna z 10 najczęstszych przyczyn zgonów.

Realne zagrożenia

Wśród działań niepożądanych leków przeciwbólowych wymienia się najczęściej zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego lub żołądkowo – jelitowe. Zagrożona jest także wątroba i nerki. Zdarzają się zmiany w układzie krwiotwórczym, alergie, uszkodzenie płodu.

O tym, czy wystąpią i w jakim natężeniu decyduje wiele czynników. Istotna jest postać i dawka leku. Liczą się przyjmowane na stałe inne leki (szczególnie nasercowe, przeciwpadaczkowe i moczopędne). Znaczenie ma również wiek, płeć, waga chorego, jego uwarunkowania genetyczne, sposób odżywiania.

Zagrożenie zwiększa się przy dużych dawkach leków, długim ich zażywaniu, szczególnie przez osoby przewlekle chore, starsze lub nadużywające alkoholu.

Dopasuj lek do siły bólu

Najczęściej kupujemy i łykamy leki przeciwbólowe, do których zalicza się paracetamol, salicylany i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).

Paracetamol w tabletkach, czopkach, syropie lub aplikowany dożylnie uśmierza ból łagodny i umiarkowany. Jest w miarę bezpieczny, często podawany jest osobom starszym, dzieciom i astmatykom. Ale jak każdy lek i ten można przedawkować (maksymalna dawka to 4 g na dobę) co bywa przyczyną poważnego uszkodzenia miąższu wątroby.

Na taką reakcję szczególnie narażeni są pacjenci z niedowagą, stosujący leki przeciwgruźlicze (np. izoniazyd) lub na HIV (zidowudynę), leki nasenne (barbiturany) lub nadużywający alkoholu. Osoby mające problemy z wątrobą nie powinny przekraczać dawki 2 g na dobę.

Codzienne zażywanie paracetamolu (często robią to cierpiący z powodu zmian zwyrodnieniowych w stawach), może nasilać działanie przeciwzakrzepowe leków przyjmowanych po zawale serca (np. warfaryny). Zwiększa to bowiem ryzyko krwawień.

Pochodne kwasu salicylowego – powszechnie stosowanym lekiem z tej grupy jest aspiryna. Skuteczna przy zwalczaniu bólu łagodnego i umiarkowanego. Lek ten zmienia konsystencję płytek krwi (ich zlepienie się), co może być przyczyną nadmiernego krwawienia. Osoby nadwrażliwe na kwas acetylosalicylowy powinny ostrożnie zażywać nawet pojedyncze dawki aspiryny.

Może ona wywołać owrzodzenie przewodu pokarmowego, a nawet zatrucie. Aspiryna nie powinna być w ogóle podawana przy infekcji wirusowej u dzieci poniżej 12 lat. Istnieje ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a – choroby wywołującej zmiany w sercu i wątrobie.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne – silniej uśmierzają ból, choć lista ich działań niepożądanych jest długa. Ich nadużywanie najbardziej obciąża nerki i układ pokarmowy (co skutkuje bólami brzucha, krwawieniem lub owrzodzeniem). Niekiedy wpływają na wydłużenie czasu krzepnięcia krwi, wzrost ciśnienia tętniczego, mogą pogorszyć słuch lub doprowadzić do zaburzeń psychicznych.

Przedawkowane lub długo stosowane mogą uszkodzić szpik kostny i zmienić na tyle skład krwi, że sytuacja staje się niebezpieczna dla sił obronnych organizmu.

Żółta karta leku

Warto zgłaszać lekarzowi zauważone u siebie działania niepożądane. Ma on obowiązek przekazywać uwagi do Wydziału Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych. Na stronach urzędu można pobrać specjalny formularz, który powinien wypełnić lekarz. Kons.: dr Grzegorz Borstern specjalista chorób wewn.

ABC bezpiecznego przyjmowania leków

Aby bez utraty zdrowia stosować leki przeciwbólowe przestrzegaj kilku zasad:

Przyjmuj je zgodnie z zaleceniami lekarza i treścią ulotki. Jeśli lekarz zalecił inne dawki, niż podane w ulotce, poproś o wyjaśnienie.

Przestrzegaj podanych w ulotce zaleceń dotyczących czasu zażywania leku w stosunku do posiłków.

Popijaj leki wyłącznie czystą wodą. Na co najmniej godzinę przed łyknięciem leku i godzinę po tym fakcie nie pij soku grapefruitowego (nie jedz też owoców), a przy niektórych lekach również żurawinowego. Mają one wpływ na substancje aktywne leku.

Na kartce spisz wszystkie leki, jakie przyjmujesz na stałe. Wykaz uzupełnij o środki łykane doraźnie. Listę zawsze pokazuj lekarzowi, niezależnie od jego specjalizacji.

Nie zażywaj żadnych leków bez porozumienia z lekarzem koordynującym leczenie.

Chwila dla Ciebie
Więcej na temat:leki | Nie | aspiryna | paracetamol | grzegorz | Produkt

Zobacz również

  • Gdy znudziły nam się już kanapki i musli na śniadanie, możemy przygotować pożywny koktajl z otrębami, który pomoże zacząć dzień z pozytywną energią. Zdrowy, smaczny i szybki w przygotowaniu –... więcej

  • Oceń tekst

    Ocen: 18

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.